Nhuộm Gram – Nguyên tắc, Tiến hành và Đọc kết quả

Nhuộm Gram - Nguyên tắc, Tiến hành và Đọc kết quả

Phương pháp nhuộm Gram

Nhuộm Gram là một phương pháp thực nghiệm nhằm phân biệt các loài vi khuẩn thành 2 nhóm:

  • Gram dương (Gram positive)
  • Gram âm (Gram negative)

dựa trên các đặc tính hoá lý của thành tế bào.

Nguyên tắc nhuộm Gram

Dựa trên khả năng bắt màu của tế bào chất và màng tế bào với thuốc nhuộm tím kết tinh và iot mà hình thành nên hai loại phức chất khác nhau:

  • Loại phức chất thứ nhất vẫn giữ nguyên màu của thuốc nhuộm. Nên không bị rửa trôi khi xử lý bằng cồn.

Vi sinh vật có phức chất này thuộc loại gram dương.

  • Loại phức chất thứ hai không giữ được màu của thuốc nhuộm. Nên mất màu khi bị xử lý bằng cồn và bắt màu của thuốc nhuộm bổ sung.

Vi sinh vật có phức chất này thuộc loại gram âm.

Cách bước nhuộm Gram

Bước một, dàn tiêu bản và cố định tiêu bản:

Dùng que cấy vô trùng lấy một ít vi khuẩn từ ống giống thạch nghiêng (hoặc dịch cơ thể, mẫu sinh thiết bị nghi ngờ nhiễm khuẩn). Hoà vào 1 giọt nước muối sinh lý ở giữa phiến kính, để khô trong phòng thí nghiệm.

Cố định tiêu bản bằng cách hơ nhanh trên ngọn lửa đèn cồn 2-3 lần để gắn chặt vi khuẩn vào phiến kính.

Việc cố định nhằm 3 mục đích:

  • Giết chết vi khuẩn,
  • Gắn chặt vi khuẩn vào phiến kính
  • Làm vi khuẩn bắt màu tốt hơn. Vì các tế bào chết bắt màu tốt hơn các tế bào sống.

Bước hai, nhuộm màu:

  • Thứ nhất, nhuộm bằng dung dịch tím gentians trong 30 giây đến 1 phút, rửa nước;
  • Thứ hai, nhuộm thêm dung dịch lugol và giữ trong 1 phút, rửa nước;
  • Thứ ba, khử màu: nhỏ dung dịch alcohol 90%, giữ khoảng 30 giây (cho đến khi vừa thấy mất màu), rửa nước;
  • Thứ tư, nhuộm tiếp bằng dung dịch Fucshin trong 1 phút, rửa nước, để khô.
  • Kết quả: quan sát tiêu bản ở vật kính dầu 100x.

Nếu nhuộm đúng vi khuẩn Gram dương bắt màu tím, Gram âm bắt màu hồng.

Đọc kết quả nhuộm Gram

  • Vi khuẩn Gram (+) bắt màu tím sẫm gentian: Tụ cầu, liên cầu, phế cầu, trực khuẩn khuẩn bạch hầu, trực khuẩn than…
  • Vi khuẩn Gram (-) không bắt màu tím gentian nên có màu đỏ fucshin: Lậu cầu, não mô cầu, E. coli, Shigella, Salmonella, tả…