Cương cứng dương vật – Định nghĩa, phân loại và cơ chế

Cương cứng dương vật - Định nghĩa, phân loại và cơ chế

Cương cứng dương vật là gì?

Cương cứng hay cường dương, ( tiếng lóng: chào cờ, ngõng, cửng) thông thường được dùng để chỉ trạng thái dương vật được kích thích tình dục và trở nên cứng lại. Dựng đứng lên và nở to ra để sẵn sàng cho việc giao hợp. Tuy nhiên, không chỉ ở phái nam mới có sự cương cứng, phái nữ thể hiện rõ sự cương cứng ở núm vú và ở âm vật.

Phân loại cương cứng dương vật

Có ba loại của cương cứng – Cương cứng Reflexogenic đến từ tiếp xúc thực tế. – Cương cứng tâm lý đến từ sự kích thích nghe nhìn hay tưởng tượng. – Cương cứng về đêm (tức là chỉ xảy ra vào ban đêm). Hai loại cương cứng đầu tiên không phải lúc nào cũng xảy ra có chủ ý và có thể xảy ra vào những thời điểm không thích hợp.

Cấu tạo bên trong dương vật

Dương vật gồm ba ống hình tròn nằm song song với nhau, cấu tạo bằng các mô cương. Trong đó có hai ống thể hang (corpora cavernosa) và một ống thể xốp (Corpus spongiosum penis) được bao xung quanh bởi ba lớp: – Lớp cân sâu (cân Buck), – Lớp mô dưới da – Lớp da. Thể hang (Corpus cavernosum penis) Thể hang là ống có mô cương gồm nhiều khoảng trống như hang động. Chạy dọc theo chiều dài và nằm phía trên của dương vật. Bao quanh bởi những lớp cân trắng Buck cách nhau bằng một màng chắn (septum penis). Mô cương là những chỗ phình ra của động mạch xoắn, bao bọc bằng các sợi cơ trơn co giãn được. Hệ thống mô cương và sợi cơ trơn này co giãn để có thể bơm, chứa máu. Thể xốp (Corpus spongiosum penis) Thể xốp là một ống khác chứa bên trong nó là niệu đạo. Giữa dương vật có một đường ống gọi là niệu đạo, cả nước tiểu và tinh dịch đều thoát ra khỏi cơ thể bằng đường này, nhưng không bao giờ thoát ra cùng một lúc. Khi tinh dịch đang được phóng ra khỏi cơ thể thì lối thoát dành cho nước tiểu bị đóng lại, khi nước tiểu đi ra ngoài thì phần đóng sẽ quay lại phía đường ra của tinh dịch. Phần cuối ống nở ra tạo thành đầu dương vật hay quy đầu.

Cơ chế cương dương vật

Khi có một kích thích hay một ham muốn tình dục (tác động trực tiếp hay gián tiếp) trên dương vật. Đặc biệt ở phần dưới bao quy đầu, thì kích thích này sẽ phát ra một tín hiệu từ não bộ được chuyển đến trung tâm gây cương ở tủy sống và làm cho nó hoạt động. Sau đó tín hiệu được gởi tiếp đến mô cương nằm trong hai thể hang qua sự dẫn truyền của các sợi thần kinh thể hang. Kết quả là: Làm giãn nở các động mạch thể hang, các động mạch nhỏ, kể cả động mạch xoắn. Do đó máu sẽ được bơm dồn vào các hang mạch máu. Các cơ trơn quấn quanh động mạch hang cũng như quấn quanh các hang mạch máu giãn ra. Sẽ tạo thành một lực hút làm cho máu đến các hang mạch máu nhiều hơn. Sự giãn của các cơ trơn này là một yếu tố chính trong việc gây cương hay xìu dương vật. Sự giãn nở của các hang mạch máu làm cho một số lượng máu dồn lại càng ngày càng nhiều hơn. Do đó làm tăng áp lực trong các hang. Các hang này sẽ phình ra và ép lên các tĩnh mạch vốn có thành mạch máu rất mỏng làm cho nó xẹp xuống. Như thế máu sẽ ứ lại không thoát ra trở về được nên đã gây cương cứng. Đó là cơ chế gây cương do tĩnh mạch bị chèn ép.

Cơ chế xìu dương vật

Lượng máu bị ứ lại trong các hang nếu thoát dần ra được sẽ làm dương vật bớt cứng và xìu xuống. Hiện tượng này là do hoạt động co thắt của hệ thần kinh giao cảm. Hệ này được kích thích sau khi con người đạt được cực khoái và xuất tinh. Tóm lại chìa khóa của việc cương dương vật là sự giãn nở của các cơ trơn quấn quanh các mạch máu và các hang mạch máu, được điều khiển bởi hệ thần kinh đối giao cảm. Trong khi đó dương vật ở trạng thái bình thường tức là không cương. Thì các cơ trơn này ở trạng thái thái co thắt dưới tác dụng của adrenergic.

Cơ chế hoá học

Những chất trung gian dần dần truyền qua các sợi thần kinh đến nay vẫn chưa hiểu được cặn kẽ. Các nhà khoa học thì chỉ hiểu là chúng bao gồm acetylcholine và chất dẫn truyền thần kinh non-adrenergic-non-cholinergic (NANC) (như nitric oxide [NO]). NO là sản phẩm cuối cùng của kích thích và ham muốn. Nó có tác dụng dãn cơ, tác dụng của nó trong tế bào là làm gia tăng lượng của GMP vòng. Dưới tác động này các cơ trơn dãn ra.  Gây nên hiện tượng cương dương vật. GMP vòng bị ức chế dưới tác dụng của phosphodiesterase thể 5.